Optionele functies toevoegen of verwijderen in Windows-installatiemedia

Windows draait zowel eenvoudige dagelijkse taken als complexe omgevingen, maar de echte flexibiliteit zit in de aanpasbare functies. Optionele functies zoals Windows Subsystem for Linux of Remote Server Administration Tools (RSAT) zijn modulaire onderdelen. U kiest zelf welke u installeert, zodat u het OS afstemt op uw specifieke behoeften.

In Windows 10 levert het aanpassen van installatiemedia om deze functies vooraf te configureren efficiëntie, veiligheid en consistentie op. Door essentiële tools als Hyper-V vooraf te installeren of ongebruikte onderdelen te verwijderen, verkort u de implementatietijd, verkleint u het aanvalsoppervlak en zorgt u voor compliance met het IT-beleid.

In deze gids leert u hoe u optionele functies rechtstreeks vanuit installatiemedia toevoegt of verwijdert, een vaardigheid die de Windows-ervaring verandert voor bedrijven, ontwikkelaars en zelfs gamers.

Liever een visuele uitleg? Bekijk dan onze video over hoe u optionele functies in Windows-installatiemedia toevoegt of verwijdert.

Stap-voor-stapgids voor het beheren van functies in Windows-installatiemedia

Hier volgt een korte checklist met vereisten om te beginnen:

• Windows 10 ISO of installatiebestanden, zodat u toegang hebt tot het bestand install.wim, de kernimage met het OS (zie Wat is ISO-compliance? Overzicht en belang)
• Beheerdersrechten, zodat u met verhoogde toegang wijzigingen op systeemniveau kunt doorvoeren en beschermde bestanden kunt aanpassen
• DISM-tool (ingebouwd), een opdrachtregelprogramma om Windows-images rechtstreeks te bewerken
• Windows ADK, gedownload voor geavanceerde taken zoals het vanaf nul maken of aanpassen van WIM-bestanden
• 10 GB tot 15 GB vrije schijfruimte als speelruimte voor het koppelen en bewerken van grote OS-images

Volg deze stappen om optionele functies rechtstreeks in het bestand install.wim toe te voegen of te verwijderen:

1. Pak de Windows ISO uit.
   • Pak de inhoud van het Windows ISO-bestand uit naar een map met een tool als 7-Zip. In dit voorbeeld gebruiken we ‘D:\ISO_Files' als doelmap.

LET OP: bevat uw installatiemedium een install.esd-bestand in plaats van install.wim, dan moet u het eerst converteren naar een WIM-bestand.

2. Bepaal de image-index.
3. • Zoek naar PowerShell in Start, klik met de rechtermuisknop op de app en selecteer Als administrator uitvoeren.
   • Voer deze opdracht uit om de image-index te bepalen:

Get-WindowsImage -ImagePath "D:\ISO_Files\Sources\install.wim" | Format-Table ImageIndex, ImageName

LET OP: onthoud het indexnummer van de editie die u wilt gebruiken (bijvoorbeeld Index 1 = Windows 10 Pro).

3. Koppel de image.
4. • Maak een koppelmap aan, bijvoorbeeld C:\Mount.
   • Koppel de image met PowerShell:

Mount-WindowsImage -ImagePath "D:\ISO_Files\Sources\install.wim" -Index 1 -Path "C:\Mount"

LET OP: vervang 1 door uw eigen index. Hiermee laadt u de OS-image in uw map om te bewerken.

⚠️: DISM-fout 0xc1510111 kan optreden wanneer uw schijf alleen-lezen is of NTFS-machtigingen schrijftoegang blokkeren, zelfs met beheerdersrechten of UAC-verhoging. Zie probleemoplossing om dit op te lossen.

4. Voeg functies toe of verwijder ze.
5. • Een functie toevoegen:

Get-WindowsOptionalFeature -Path "C:\Mount" | Where-Object {$_.State -eq "Disabled"} | Out-GridView -PassThru | Enable-WindowsOptionalFeature -Path "C:\Mount"

Deze opdracht opent een venster waarin u uitgeschakelde functies kunt selecteren om ze in te schakelen.

• • Een functie verwijderen:

Get-WindowsOptionalFeature -Path "C:\Mount" | Where-Object {$_.State -eq "Enabled"} | Out-GridView -PassThru | Disable-WindowsOptionalFeature -Path "C:\Mount"

Deze opdracht opent een venster waarin u ingeschakelde functies kunt selecteren om ze uit te schakelen.

5. Sla de wijzigingen op en ontkoppel de image.
6. • Leg daarna uw wijzigingen vast in het bestand install.wim:

Dismount-WindowsImage -Path "C:\Mount" -Save

6. Maak een opstartbare ISO.
7. • Bouw een opstartbare ISO van uw aangepaste bestanden om uw eigen Windows-installatiemedium af te ronden:
     • Open uw favoriete ISO-tool (bijvoorbeeld OSCDIMG, Rufus, ImgBurn).
     • Stel de bronmap (meestal D:\ISO_Files) in op uw bewerkte installatiemap.
     • Klik op Build om de opstartsectoren automatisch te laten afhandelen.

Geavanceerde tips voor het aanpassen van Windows-installatiemedia

Nu u de basis kent van het toevoegen en verwijderen van optionele functies in Windows-installatiemedia, volgen hier enkele professionele strategieën voor verdere optimalisatie:

Meerdere functies inschakelen met één opdracht

U bespaart nog meer tijd door meerdere optionele functies tegelijk in te schakelen. Voeg extra /FeatureName:-argumenten toe aan één DISM-opdracht:

dism /Image:"C:\Mount" /Enable-Feature /FeatureName:NetFx3 /FeatureName:TelnetClient /All /Source:"E:\sources\sxs" 

Deze opdracht voegt zowel .NET Framework 3.5 als Telnet Client in één keer toe. Meer over de DISM-opdracht leest u in Hoe u de DISM-opdracht gebruikt voor het implementeren en onderhouden van Windows-images.

Functiebestanden definitief verwijderen

Als u een functie uitschakelt, wordt die verborgen, maar het bestand blijft staan. Om de bestanden volledig te wissen (zodat u ruimte vrijmaakt en kwetsbaarheden vermindert), voegt u /Remove toe:

dism /Image:"C:\Mount" /Disable-Feature /FeatureName:WindowsMediaPlayer /Remove 

Gebruik deze opdracht voor functies die u nooit nodig hebt, zoals verouderde mediaspelers.

ESD naar WIM converteren

Gebruikt uw ISO het gecomprimeerde bestand install.esd in plaats van install.wim, converteer het dan met deze opdracht:

dism /Export-Image /SourceImageFile:"install.esd" /SourceIndex:1 /DestinationImageFile:"install.wim" /Compress:Max 

ESD-bestanden komen vaak voor in officiële Windows 10-ISO’s, maar DISM kan ze niet rechtstreeks bewerken. (Lees voor meer details Hoe u een ESD-bestand converteert naar WIM met DISM in Windows 10.)

boot.wim aanpassen voor een eigen setup

Wilt u de Windows Setup-omgeving aanpassen (bijvoorbeeld door WinPE-tools toe te voegen), pas dan dezelfde stappen toe op boot.wim:

dism /Mount-Wim /WimFile:"E:\sources\boot.wim" /Index:1 /MountDir:"C:\BootMount" 

Bewerk de functies en leg uw wijzigingen vast; uw aangepaste setupomgeving neemt ze over tijdens de installatie van het OS.

Veelgestelde vragen (FAQ)

Kan ik functies toevoegen die niet in het originele installatiemedium zitten?

Ja, maar u hebt de bronbestanden van de functie nodig. Wanneer u bijvoorbeeld .NET Framework 3.5 inschakelt, moet u DISM verwijzen naar de map sources\sxs in uw ISO of naar een Feature on Demand (FoD) ISO. Sommige nieuwere functies hebben tijdens de installatie ook een verbinding met Windows Update nodig.

Levert het verwijderen van functies echt schijfruimte op?

Zeker. Met /Disable-Feature /Remove worden de bestanden van de functie uit install.wim verwijderd, waardoor uw image kleiner wordt. Controleer alleen wel even of de functie niet cruciaal is voor uw omgeving.

Werkt dit ook voor Windows 11?

Het proces is vergelijkbaar, maar functienamen en beschikbaarheid kunnen verschillen. Voer altijd de opdrachten uit stap 4 uit om de compatibiliteit te controleren. Deze opdrachten openen een venster waarin u functies kunt in- of uitschakelen.

Kan ik dit automatiseren voor grootschalige implementaties?

Ja. Met tools als Microsoft Deployment Toolkit (MDT) of System Center Configuration Manager (SCCM) kunt u opdrachten scripten. Voor zelfgebouwde workflows combineert u PowerShell met DISM om install.wim-bestanden in meerdere images in batch aan te passen.

Veelvoorkomende problemen met Windows-installatiemedia oplossen

Probleem: foutmelding “Feature not found”

Als DISM meldt dat een functie niet bestaat, controleer dan twee dingen:

• Bronpad: zorg dat de vlag /Source naar de juiste map sources\sxs in uw ISO of uitgepakte bestanden verwijst.
• FeatureName: controleer de exacte naam met dism /Image:"C:\Mount" /Get-Features.

Probleem: “DISM-fout 0xc1510111”

Deze fout kan optreden wanneer uw schijf alleen-lezen is of NTFS-machtigingen schrijftoegang blokkeren, zelfs met beheerdersrechten of UAC-verhoging. U lost dit zo op:

• Klik met de rechtermuisknop op de schijf en selecteer Eigenschappen.
• Ga naar Beveiliging > Geavanceerd en verleen Volledig beheer.

LET OP: lees voor meer details Machtigingen wijzigen in Windows 10: bestanden, mappen en meer.

Blijft deze fout terugkomen, dan is de ISO hoogstwaarschijnlijk een alleen-lezen-station waarvan de machtigingen niet aan te passen zijn. U lost dit zo op:

• Maak een nieuwe map op een beschrijfbaar NTFS-station (bijvoorbeeld C:\ISOFiles).
• Kopieer alle inhoud van de gekoppelde ISO naar die map.
• Ga na het kopiëren naar C:\ISOFiles\sources\install.wim.
• Klik met de rechtermuisknop op de map, selecteer Eigenschappen en schakel Alleen-lezen uit als dit is aangevinkt.

Een andere optie is de ISO opnieuw maken. U kunt hiervoor het volgende gebruiken:

• Gebruik de Oscdimg-tool (uit de Windows ADK).
• OF gebruik tools van derden zoals PowerISO, UltraISO of Rufus om een opstartbare USB te maken

Nu kunt u het WIM-bestand veilig vanaf de nieuwe locatie koppelen.

Probleem: “Mount Directory not found/in use”

Deze melding betekent meestal dat DISM geen toegang krijgt tot uw koppelmap. Los dit zo op:

• Maak de map handmatig aan (bijvoorbeeld C:\Mount).
• OF koppel images niet aan mappen met beperkte rechten.

Probleem: foutmeldingen “Access denied”

DISM heeft verhoogde rechten nodig om systeembestanden aan te passen. Doe het volgende:

1. Klik met de rechtermuisknop op Opdrachtprompt > Als administrator uitvoeren.
2. Koppel images niet aan mappen met beperkte rechten (bijvoorbeeld Program Files).

Probleem: DISM “Cannot commit changes”

Als DISM weigert uw bewerkingen op te slaan:

1. Sluit alle geopende bestanden in de koppelmap.
2. Ontkoppel eerst alle achtergebleven images met dism /Cleanup-Wim.

Installatiemedia in Windows 10 aanpassen als een pro

Windows-installatiemedia zijn geen oplossing die voor iedereen hetzelfde werkt. Ze vormen een canvas waarop IT-teams en gevorderde gebruikers efficiënte, veilige en doelgerichte systemen bouwen.

Door essentiële tools als Hyper-V toe te voegen of overbodige ballast te verwijderen, zorgt u dat implementaties aansluiten op de behoeften van de organisatie. Tools als DISM geven u de controle, maar test wijzigingen altijd eerst in een VM (Virtual Machine) om verrassingen te voorkomen.

Geef prioriteit aan licentiecompliance voor propriëtaire functies, automatiseer workflows voor schaal en onthoud: een slanke, vooraf geconfigureerde image bespaart uren aan nawerk na de installatie. Met deze strategieën installeert u Windows niet alleen, u ontwerpt het zo dat het slimmer werkt.