Machtigingen wijzigen in Windows 10 en 11: bestanden, mappen en meer

Er zijn tal van strategieën om gegevens te beveiligen. Als standaardprocedure voor het beschermen van gevoelige bedrijfsinformatie zorgen IT-beheerders ervoor dat alleen geautoriseerde gebruikers toegang krijgen tot bepaalde onderdelen binnen een netwerk. Daarom moeten IT-beheerders begrijpen wat machtigingen zijn en hoe zij toegang en beperkingen beheren voor bestanden, mappen, gegevens en andere resources.

In dit artikel leest u stap voor stap hoe u machtigingen wijzigen in Windows 10 en 11, wat het verschil is tussen gebruikers- en groepsmachtigingen en welke invloed deze wijzigingen hebben op de beveiliging en de werking van het systeem.

💡Leert u liever via beeld? Dan is deze video iets voor u: Machtigingen wijzigen in Windows 10

Machtigingen in Windows 10 & 11 in het kort

Wat zijn machtigingen in Windows 10 & 11?

Machtigingen bepalen welk toegangsniveau een gebruiker of groep heeft tot een resource. Veelvoorkomende typen machtigingen zijn:

• Lezen. Met deze machtiging kunnen gebruikers en/of groepen de inhoud van gegevens bekijken.
• Schrijven. Met deze machtiging kunnen gebruikers en/of groepen de inhoud van gegevens bekijken en wijzigen.
• Wijzigen. Met deze machtiging kunnen gebruikers en/of groepen de inhoud van gegevens bekijken, wijzigen en verwijderen.
• Volledig beheer. Deze machtiging geeft gebruikers en/of groepen volledige toegang tot de gegevens en laat hen machtigingen aanpassen.

Welke soorten machtigingen zijn er?

Machtigingen worden onderverdeeld in twee soorten: expliciet en overgeërfd.

• Expliciete machtiging. Dit type machtiging wordt standaard ingesteld wanneer niet-onderliggende objecten worden aangemaakt of door handelingen van gebruikers op niet-onderliggende objecten, bovenliggende objecten of onderliggende objecten. Overgeërfde machtigingen worden daarentegen vanuit het bovenliggende object doorgegeven aan een object. Dat vereenvoudigt het beheer van machtigingen en houdt alle objecten binnen een container consistent.
• Overgeërfde machtiging Weigeren. Dit type machtiging blokkeert de toegang tot een object niet als er voor dat object een expliciete machtiging Toestaan is ingesteld. Expliciete machtigingen hebben altijd voorrang op overgeërfde machtigingen, ook op overgeërfde machtigingen Weigeren.

Wat is het verschil tussen gebruikers- en groepsmachtigingen?

• Gebruikersmachtigingen. Deze machtiging geldt alleen voor specifieke individuele accounts.
• Groepsmachtigingen. Deze machtiging geldt voor een hele groep, wat het beheer van machtigingen vereenvoudigt.

NTFS-machtigingen en het Windows-beveiligingsmodel

New Technology File System (NTFS) is het systeem waarmee Windows de machtigingen voor gegevens regelt voor een betere beveiliging. Het Windows-beveiligingsmodel is op zijn beurt een architectuur die toegangscontrole en rechten van gebruikers afdwingt. Deze twee systemen werken samen zodat alleen geautoriseerde gebruikers en applicaties gegevens op een Windows-systeem kunnen inzien en wijzigen.

Voorwaarden voor het aanpassen van machtigingen in Windows 10 & 11

Er zijn een paar belangrijke punten die u eerst moet nagaan voordat u machtigingen voor gebruikers- of groepstoegang wijzigt:

1. Bepaal het doelobject

Ga na of u machtigingen wijzigt voor bestanden, mappen, registersleutels, stations of een combinatie daarvan. Zo weet u hoe u de vervolgstappen in het beheer van machtigingen het beste aanpakt.

2. Bekijk de huidige machtigingen

Door de bestaande machtigingen te bekijken, ziet u de huidige toegangsstatus van uw doelobjecten. U kunt ze controleren via het tabblad Beveiliging of via de Register-editor. Zo doet u dat:

• Bestanden/mappen/stations: klik met de rechtermuisknop op het object, selecteer Eigenschappen of Meer opties weergeven en ga naar het tabblad Beveiliging.
• Registersleutels: gebruik de Register-editor (regedit) om de machtigingen te bekijken.

Machtigingen wijzigen voor bestanden en mappen

⚠️Belangrijk: de standaardondersteuning voor Windows 10 is op 14 oktober 2025 gestopt. De meeste organisaties gebruiken nu een mix van Windows 10- en 11-apparaten. De stappen hieronder werken op beide versies.

A. Gebruiker of groep toevoegen en machtigingen instellen in de beveiligingsinstellingen

1. Open de beveiligingsinstellingen

• Klik met de rechtermuisknop op het bestand, de map of het station en selecteer Eigenschappen.
• Ga naar het tabblad Beveiliging.

2. Voeg een gebruiker of groep toe

• Klik op Bewerken onder het gedeelte Groeps- of gebruikersnamen.
• Klik op Toevoegen.

3. Selecteer de gebruiker of groep

• Klik in het dialoogvenster op Geavanceerd > Nu zoeken.
• Kies de gewenste gebruiker of groep uit de lijst.
• Klik op OK om te bevestigen.

4. Stel de machtigingen in

• Markeer de toegevoegde gebruiker of groep.
• Vink de juiste vakjes aan onder “Toestaan” of “Weigeren” om de machtigingen te configureren.
• Klik op Toepassen en vervolgens op OK.

B. Gebruiker of groep toevoegen en machtigingen instellen in de geavanceerde beveiligingsinstellingen

1. Open de geavanceerde beveiligingsinstellingen

• Klik met de rechtermuisknop op het bestand, de map of het station, selecteer Eigenschappen en ga naar het tabblad Beveiliging.
• Klik op Geavanceerd.

2. Voeg een gebruiker of groep toe

• Klik op Toevoegen in het venster Geavanceerde beveiligingsinstellingen.
• Klik op Een principal selecteren.

3. Kies de gebruiker of groep

• Klik in het dialoogvenster op Geavanceerd > Nu zoeken.
• Selecteer de gewenste gebruiker of groep en klik op OK.

4. Wijs machtigingen toe

• Configureer de machtigingen door de juiste vakjes aan te vinken.
• Klik op OK om de wijzigingen toe te passen.

5. Sla de wijzigingen op

• Controleer de instellingen en klik op OK om alle vensters te sluiten.

C. Gebruiker of groep verwijderen uit de machtigingen in de beveiligingsinstellingen

1. Open de beveiligingsinstellingen

• Klik met de rechtermuisknop op het bestand, de map of het station en selecteer Eigenschappen.
• Ga naar het tabblad Beveiliging.

2. Bewerk de machtigingen

• Klik op Bewerken onder het gedeelte Groeps- of gebruikersnamen.

3. Verwijder de gebruiker of groep

• Selecteer de gebruiker of groep die u wilt verwijderen.
• Klik op Verwijderen.
• Bevestig de verwijdering en klik op OK.

D. Gebruiker of groep verwijderen uit de machtigingen in de geavanceerde beveiligingsinstellingen

1. Open de geavanceerde beveiligingsinstellingen

• Klik met de rechtermuisknop op het bestand, de map of het station, selecteer Eigenschappen en ga naar het tabblad Beveiliging.
• Klik op Geavanceerd.

2. Selecteer de gebruiker of groep

• Zoek de gebruiker of groep op onder het gedeelte Machtigingsvermeldingen.
• Markeer de vermelding en klik op Verwijderen.

3. Sla de wijzigingen op

• Klik op OK om de wijzigingen toe te passen en af te sluiten.

E. Machtigingen wijzigen in de beveiligingsinstellingen

1. Open de beveiligingsinstellingen

• Klik met de rechtermuisknop op het bestand, de map of het station en selecteer Eigenschappen.
• Ga naar het tabblad Beveiliging.

2. Bewerk de machtigingen

• Klik op Bewerken onder het gedeelte Groeps- of gebruikersnamen.
• Selecteer de gebruiker of groep van wie u de machtigingen wilt aanpassen.

3. Pas de machtigingen aan

• Vink de juiste vakjes aan of uit onder Toestaan of Weigeren.
• Klik op Toepassen en vervolgens op OK.

F. Machtigingen wijzigen in de geavanceerde beveiligingsinstellingen

1. Open de geavanceerde beveiligingsinstellingen

• Klik met de rechtermuisknop op het bestand, de map of het station, selecteer Eigenschappen en ga naar het tabblad Beveiliging.
• Klik op Geavanceerd.

2. Bewerk de machtigingen

• Zoek de gebruiker of groep op onder het gedeelte Machtigingsvermeldingen.
• Selecteer de vermelding en klik op Bewerken.

3. Stel de machtigingen bij

• Pas de machtigingen naar wens aan door vakjes aan of uit te vinken.
• Klik op OK om te bevestigen.

4. Sla de wijzigingen op

• Controleer de instellingen en klik op OK om toe te passen en af te sluiten.

G. Machtigingen wijzigen via de opdrachtprompt

1. Open de opdrachtprompt

• Druk op Win + X en selecteer Opdrachtprompt (Administrator) of Windows Terminal (Administrator) als er verhoogde rechten nodig zijn voor het betreffende bestand, de map of het station.

2. Gebruik de opdracht ICACLS om machtigingen aan te passen

• Voer een van de volgende opdrachten in, afhankelijk van wat u wilt toepassen:
  • Alleen op dit bestand toepassen:
    icacls "full path of file" /grant "user or group":(permissions)
  • Alleen op deze map toepassen:

icacls "full path of folder" /grant "user or group":(permissions)

• Op deze map, submappen en bestanden toepassen:

icacls "full path of folder" /grant "user or group":(permissions)

• Alleen op dit station toepassen:

icacls "drive letter:" /grant "user or group":(permissions)

• Op dit station, submappen en bestanden toepassen:

icacls "drive letter:" /grant "user or group":(permissions) /t /c
3. Vervang de waarden in de opdracht

• Vervang de tijdelijke aanduidingen in de opdracht door de juiste waarden:
  • full path of file: volledig pad van het bestand (bijvoorbeeld “C:\Users\Documents\File.txt“).
  • full path of folder: volledig pad van de map (bijvoorbeeld “C:\Users\Documents\MyFolder“).
  • drive letter: stationsletter (bijvoorbeeld “D:”).
  • user or group: naam van de gebruiker of groep (bijvoorbeeld “JohnDoe“).
  • permissions: een of meer machtigingen (bijvoorbeeld RX,W).

4. Beschikbare machtigingen

• Gebruik de volgende machtigingen voor de parameter permissions:
  • Basismachtigingen:

• • Geavanceerde machtigingen:

5. Voorbeeldopdracht

• Wilt u een gebruiker lees- en schrijftoegang geven tot een map en de bijbehorende submappen, voer dan de volgende opdracht uit:
  • icacls "C:\Users\John\Documents\Folder" /grant "JohnDoe":(RX,W) /t /c

6. Sluit de opdrachtprompt

• Sluit de opdrachtprompt als u klaar bent. De wijzigingen zijn direct van kracht.

Veelvoorkomende situaties waarin machtigingen worden aangepast

Het wijzigen van machtigingen voor bestanden, mappen en andere objecten dient meerdere doelen. Hieronder staan enkele veelvoorkomende toepassingen.

• Alleen-lezen toegang toewijzen. Met deze specifieke machtiging kunnen gebruikers bestanden bekijken maar niet wijzigen. Alleen-lezen toegang geeft inzagerecht op essentiële bestanden die gedeeld moeten worden maar tegelijkertijd beschermd moeten blijven tegen ongewenste bewerkingen of gegevenswijzigingen.
• Aangepaste gedeelde mappen. Deze machtiging wordt gebruikt om specifieke toegangsniveaus in te stellen voor verschillende gebruikersgroepen binnen een netwerk. Zo kunt u een map “Grafisch ontwerp” hebben waarin het grafisch ontwerpteam volledige lees- en schrijftoegang heeft, terwijl andere afdelingen alleen leesrechten krijgen. Dit gedetailleerde beheer helpt de integriteit van gegevens te bewaken en voorkomt ongeautoriseerde wijzigingen aan gedeelde resources.
• Gevoelige gegevens afschermen. Hierbij wordt de toegang geweigerd tot mappen met vertrouwelijke informatie, wat cruciaal is in bepaalde sectoren zoals het bankwezen, de financiële sector en de zorg. Door de toegang tot mappen met vertrouwelijke informatie te weigeren, voorkomen organisaties dat gevoelige gegevens onbedoeld openbaar worden of worden misbruikt.
• Beheer van registersleutels. Het Windows-register is een hiërarchische database met configuratiegegevens voor het besturingssysteem en applicaties. Via het beheer van machtigingen kunnen beheerders specifieke gebruikers of groepen de rechten geven die zij nodig hebben om bepaalde registersleutels te wijzigen. Dat is essentieel bij taken zoals het oplossen van systeemproblemen, waarbij beheerders specifieke instellingen moeten aanpassen. Het maakt ook gecontroleerde systeemoptimalisatie mogelijk door beperkte toegang te geven tot specifieke registersleutels voor prestatieverbetering. Door de toegang tot kritieke registersleutels te beperken, voorkomen beheerders onbedoelde of kwaadwillende wijzigingen die het systeem kunnen destabiliseren.

Problemen met machtigingen oplossen

Machtigingen beheren in Windows 10 kan eenvoudig zijn, afhankelijk van de methode die u gebruikt en uw ervaringsniveau. Maar of u nu weet hoe u machtigingen beheert of niet, onderweg kunt u tegen problemen aanlopen. Hieronder staan de meest voorkomende problemen met machtigingen en mogelijke oplossingen.

1. Foutmelding “Toegang geweigerd”. Deze fout treedt meestal op wanneer degene die de machtigingen aanpast onvoldoende rechten heeft om het proces uit te voeren. Daarnaast kunt u een foutmelding over geweigerde toegang krijgen als de huidige gebruiker geen eigenaar is van het bestand, de map of de registersleutel. Dit kunt u doen:

• Controleer eerst of u bent aangemeld met een account met beheerdersrechten.
  • Druk op Win + R, typ netplwiz en druk op Enter.
  • Controleer of uw account wordt vermeld als “Administrator”.
• Probeer eigenaar te worden van het object.
  • Klik met de rechtermuisknop op het bestand, de map of het station en selecteer Eigenschappen.
  • Ga naar het tabblad Beveiliging en klik op Geavanceerd.
  • Klik in Geavanceerde beveiligingsinstellingen bovenaan op het veld Eigenaar en selecteer Wijzigen.
  • Voer uw gebruikersnaam of groepsnaam in (bijvoorbeeld “Administrators”) en klik op Namen controleren.
  • Klik op OK om te bevestigen en op Toepassen om de wijzigingen door te voeren.
  • Vink het vakje Eigenaar vervangen voor subcontainers en objecten aan als u het eigendom ook op onderliggende items wilt toepassen.

2. Foutmelding “Toegang geweigerd” bij gebruik van ICALS. Sommige gebruikers krijgen ook een foutmelding “Toegang is geweigerd” wanneer zij machtigingen aanpassen met de opdracht ICALS. Dat kan komen doordat de huidige gebruiker geen eigenaar is van het bestand, de map of het station dat wordt gewijzigd. Dit kunt u doen:

• Verhoog de rechten en zorg dat de opdrachtprompt met beheerdersrechten draait door bij het openen Als administrator uitvoeren te selecteren.
• Probeer via de opdrachtprompt eigenaar te worden van het object.
  • Druk op Windows-toets + R om de opdrachtprompt te openen.
  • Voer de opdracht takeown /F “full path of file or folder” /R /D Y uit
  • Hiermee wordt de huidige gebruiker eigenaar van het bestand, de map of het station.
• Zodra het eigendom is geregeld, voert u de ICACLS-opdracht opnieuw uit met de gewenste machtigingen.
  • Voer in de opdrachtprompt de opdracht icacls “full path of file or folder” /grant “user or group”:(permissions) uit

Gevolgen en aandachtspunten voor de beveiliging

Het wijzigen van machtigingen is een kritieke taak die alleen uitgevoerd moet worden door gebruikers die weten hoe het proces werkt en die de gevolgen van de aanpassingen begrijpen.

Welke invloed gewijzigde machtigingen hebben op de systeembeveiliging

• Betere beveiliging. Gegevensbeveiliging verbetert alleen als machtigingen correct zijn ingesteld. Door de toegang tot gevoelige bestanden en mappen te beperken, verkleint u de mogelijke impact van malware, ongeautoriseerde toegang en datalekken.
• Zwakkere beveiliging. Komt het wijzigen van machtigingen daarentegen in verkeerde handen terecht, dan kunnen de machtigingen verkeerd worden ingesteld en verzwakt dat het beveiligingsbeleid. Onjuiste machtigingen kunnen ertoe leiden dat gebruikers te veel toegang krijgen terwijl ze juist beperkte toegang zouden moeten hebben, waardoor gegevens risico lopen.
• Gegevensverlies. Als u ten onrechte de toegang tot noodzakelijke bestanden of mappen weigert, kunnen legitieme gebruikers niet bij kritieke gegevens. Dat kan leiden tot gegevensverlies of verstoring van de bedrijfsvoering.

Toegankelijkheid en beveiliging in balans brengen

• Gebruikersrollen beheren. Zorgvuldig nadenken over de rollen en verantwoordelijkheden van gebruikers binnen de organisatie is de beste manier om toegankelijkheid en beveiliging van gegevens in balans te brengen.
• De juiste balans in machtigingen vinden. Bij het beheren van machtigingen hoort een grondige beoordeling van de gegevens waarvoor u de machtigingen aanpast. Sommige gegevens vereisen beperkte toegang, bijvoorbeeld wanneer ze uitsluitend voor specifieke groepen bestemd zijn. Andere gegevens hebben machtigingen nodig die streng genoeg zijn om ze te beschermen maar niet zó streng dat legitieme gebruikers hun werk niet meer kunnen doen.

Waarom het belangrijk is machtigingen regelmatig te controleren

• Verkeerde configuraties opsporen. Met audits van machtigingen stelt u vast of er configuratiefouten zijn gemaakt. Zo kunt u die fouten herstellen en zorgt u dat de machtigingen aansluiten op het huidige beveiligingsbeleid en dat er geen onbedoelde toegangsrechten bestaan.
• Ongeautoriseerde wijzigingen signaleren. Regelmatige audits van machtigingen helpen ook om ongeautoriseerde wijzigingen in machtigingen te detecteren. Zo kunt u tijdig ingrijpen als er beveiligingsmaatregelen nodig zijn.
• Compliant blijven. In veel sectoren zijn regelmatige beveiligingsaudits verplicht om te voldoen aan regelgeving zoals HIPAA of de GDPR.

Machtigingen wijzigen is een cruciale beveiligingsmaatregel

Gegevensbeveiliging vormt de hoeksteen van het beheer van machtigingen in Windows 10. Zo krijgen alleen geautoriseerde gebruikers of groepen toegang tot specifieke gegevens en informatie. Een juiste configuratie van machtigingen is onmisbaar, want die speelt een grote rol in het beveiligen van gegevens.

Zijn machtigingen verkeerd ingesteld, dan stellen ze gegevens bloot aan kritieke risico’s die kunnen leiden tot datalekken, cyberdreigingen en meer. Oog voor detail en regelmatige audits zijn daarom essentieel om er zeker van te zijn dat machtigingen correct zijn ingesteld en gegevens veilig blijven.