Belangrijkste punten
- Voer de tool uit bij willekeurige crashes, BSOD-fouten (bijvoorbeeld MEMORY_MANAGEMENT), onverwacht afgesloten applicaties of na het installeren van nieuw RAM.
- Open de tool via het startmenu (zoek op “Windows Geheugencontrole”) of de opdrachtprompt (mdsched.exe), met de keuze om direct opnieuw op te starten of de test voor de volgende keer opstarten in te plannen.
- Testresultaten worden vastgelegd in Logboeken onder Windows-logboeken → Systeem. Zoek op “MemoryDiagnostics-Results” om te controleren op fouten of te bevestigen dat er niets is gevonden.
Als uw computer willekeurig vastloopt, instabiel is of het beruchte blauwe scherm des doods laat zien, kan defect RAM de oorzaak zijn. Windows 10 bevat een ingebouwde diagnosetool die speciaal is ontworpen om geheugenproblemen op te sporen, zodat u er relatief snel achter komt.
In deze stapsgewijze handleiding voor het controleren van RAM op fouten in Windows 10 laten we u zien hoe u Windows Geheugencontrole uitvoeren kunt gebruiken, hoe u de resultaten interpreteert en welke actie u onderneemt wanneer er problemen worden gevonden. Of u nu met storingen kampt of gewoon preventief onderhoud wilt uitvoeren: met dit artikel controleert u of het geheugen van uw systeem naar behoren werkt.
Wat is de Windows Geheugencontrole?
Met de Windows Geheugencontrole controleert u in Windows 10 op defect RAM zonder software van derden. Het doel is om hardwareproblemen in de geheugenmodules van uw systeem op te sporen die kunnen leiden tot een instabiel systeem, beschadigde gegevens of vastlopende applicaties. De tool test systematisch geheugencellen en hun vermogen om gegevens correct op te slaan en op te halen. Zo stelt u vast of uw RAM de oorzaak is van de systeemproblemen die u ervaart.
💡 Liever kijken dan lezen? Bekijk dan onze video Zo voert u de Windows Geheugencontrole uit.
Los problemen op uw Windows-endpoints moeiteloos op.
Hoe werkt de tool en waarop controleert hij?
De Windows Geheugencontrole schrijft verschillende testpatronen naar elke geheugenlocatie en leest die patronen daarna terug om te controleren of ze overeenkomen met wat er is weggeschreven. Daarbij wordt gelet op verschillende soorten geheugenproblemen:
- Vastzittende bits (geheugencellen die blijven hangen in de status 0 of 1)
- Interferentie tussen aangrenzende bits (waarbij schrijven naar de ene geheugenlocatie invloed heeft op nabijgelegen locaties)
- Patroongevoeligheid (waarbij specifieke datapatronen fouten veroorzaken)
- Timingproblemen (problemen met de refreshsnelheid van het geheugen)
- Adresseringsfouten (het systeem heeft geen correcte toegang tot specifieke geheugenlocaties)
De tool doorloopt meerdere testrondes die stapsgewijs grondiger worden. Basistests zijn in enkele minuten klaar, terwijl uitgebreide scans enkele uren kunnen duren, afhankelijk van de hoeveelheid RAM in uw systeem.
Wanneer gebruikt u de Geheugencontrole in Windows?
Overweeg de Windows Geheugencontrole uit te voeren in de volgende situaties:
- Na een blauw scherm (BSOD), vooral bij foutcodes als MEMORY_MANAGEMENT, PAGE_FAULT_IN_NONPAGED_AREA of IRQL_NOT_LESS_OR_EQUAL
- Wanneer uw systeem willekeurig crasht of vastloopt zonder duidelijk patroon
- Als applicaties zonder waarschuwing onverwacht worden afgesloten
- Wanneer u beschadigde gegevens aantreft in bestanden die eerder gewoon werkten
- Na het installeren van nieuwe RAM-modules om te controleren of ze goed werken
- Als onderdeel van regulier systeemonderhoud, zeker bij systemen die bedrijfskritische applicaties draaien
- Bij ongewoon gedrag zoals een traag systeem, grafische storingen of veelvuldige applicatiefouten
Deze diagnosetool als eerste stap in uw probleemoplossing uitvoeren kan veel tijd besparen, omdat geheugenproblemen zich kunnen uiten op manieren die lijken op softwareproblemen of andere hardwarestoringen.
Zo voert u de Geheugencontrole uit in Windows 10
Methode 1: via het startmenu
De eenvoudigste manier om de Windows Geheugencontrole te openen is via het startmenu. Dit doet u zo:
De tool starten via het startmenu
- Klik op de Windows-startknop linksonder in uw scherm.
- Typ “Geheugencontrole” in het zoekvak.
- Klik in de zoekresultaten op “Windows Geheugencontrole” om de tool te openen.
- Er verschijnt een dialoogvenster met twee opties om de diagnosetest uit te voeren.
Direct opnieuw opstarten of de test later uitvoeren
Wanneer u de Windows Geheugencontrole start, krijgt u twee opties te zien:
- Nu opnieuw opstarten en controleren op problemen (aanbevolen): kies deze optie als u de test meteen wilt uitvoeren. Sla al uw werk op en sluit alle geopende applicaties voordat u deze optie kiest, want uw computer start zonder verdere waarschuwing opnieuw op.
- De volgende keer dat ik de computer opstart, controleren op problemen: kies deze optie als u wilt doorwerken en de geheugentest automatisch wilt laten draaien zodra u de computer de volgende keer opnieuw opstart.
Na uw keuze start Windows opnieuw op en draait de Geheugencontrole voordat Windows wordt geladen. U ziet dan een blauw scherm met witte tekst waarop de voortgang van de test staat.
Methode 2: via de opdrachtprompt
Voor gebruikers die liever met een opdrachtregel werken of de tool vanuit een script willen starten biedt de opdrachtprompt extra flexibiliteit.
mdsched.exe gebruiken
- Druk op Win + R om het venster Uitvoeren te openen.
- Typ cmd en druk op Enter (of druk op Ctrl + Shift + Enter voor beheerdersrechten).
- Typ bij de opdrachtprompt mdsched.exe en druk op Enter.
- Hetzelfde dialoogvenster van de Windows Geheugencontrole verschijnt, met de twee opstartopties uit methode 1.
U kunt ook de volgende opdrachten gebruiken voor specifieke acties:
- De diagnose direct uitvoeren: mdsched.exe /r
- De diagnose plannen voor de volgende reboot: mdsched.exe /s
Beschikbare opties na het opnieuw opstarten
Zodra uw computer opnieuw is opgestart en de Windows Geheugencontrole draait, ziet u een blauw scherm met de volgende informatie en opties:
- Statusinformatie: toont de huidige testronde, de test die wordt uitgevoerd en de algehele voortgang.
- F1-toets: hiermee opent u extra opties voor de test.
- F10-toets: hiermee sluit u de diagnosetool af en gaat het systeem normaal verder met opstarten.
Als u op F1 drukt, kunt u de test aanpassen met deze opties:
- Testmix: kies tussen de testreeksen Basis, Standaard of Uitgebreid.
- Cache: schakel de cache tijdens het testen in of uit.
- Aantal rondes: stel in hoe vaak de testreeks moet worden herhaald.
De testmix Standaard is standaard geselecteerd en volstaat voor de meeste situaties. De mix Uitgebreid voert aanvullende tests uit maar duurt aanzienlijk langer.
De resultaten van de Geheugencontrole begrijpen
Na afloop van de analyse door de Windows Geheugencontrole moet u weten waar u de resultaten vindt en hoe u ze interpreteert. De tool toont na afloop geen prominent, gedetailleerd rapport, maar Windows legt de uitkomst wel vast op een plek waar u die kunt opvragen.
Zo opent u het diagnoserapport na afloop van de test
Wanneer de geheugentest klaar is, start uw computer automatisch opnieuw op en gaat Windows normaal verder. Anders dan veel andere hulpprogramma’s toont de Geheugencontrole niet automatisch een resultatenvenster. In plaats daarvan verschijnt kort na het aanmelden mogelijk een korte melding in het systeemvak (het meldingsgebied) die aangeeft of er problemen zijn gevonden.
Mist u die melding of wilt u meer details zien, dan moet u Logboeken in Windows raadplegen.
Testresultaten opzoeken in Logboeken
- Klik met de rechtermuisknop op de startknop en kies “Logboeken” in het menu. U kunt ook op Win + R drukken, eventvwr.msc typen en op Enter drukken.
- Ga in Logboeken in de linkerzijbalk naar de volgende locatie:
- Windows-logboeken > Systeem
- Klik in het rechterdeelvenster op “Huidig logboek filteren” (of gebruik de functie “Zoeken”).
- Vul in het filtervenster “MemoryDiagnostics-Results” in bij het veld “Gebeurtenisbronnen” en klik op OK.
In Logboeken ziet u nu alleen nog de resultaten van de geheugentest. Dubbelklik op de meest recente gebeurtenis om de details te bekijken.
Resultaten interpreteren: geen fouten of wel problemen
De vermelding in Logboeken bevat een van twee algemene uitkomsten:
Geen fouten gevonden
Werkt uw geheugen naar behoren, dan ziet u een bericht in de trant van:
Met Windows Geheugencontrole is het geheugen van de computer getest en zijn er geen fouten gevonden.
Dat betekent dat uw RAM alle tests met succes heeft doorstaan en dat geheugenproblemen waarschijnlijk niet de oorzaak zijn van de systeemproblemen die u ervaart. Blijft uw systeem instabiel, dan moet u andere mogelijke oorzaken onderzoeken, zoals problemen met opslagmedia, oververhitting, conflicterende drivers of softwareproblemen.
Problemen gevonden
Worden er problemen aangetroffen, dan geeft het bericht aan dat er hardwarefouten zijn gedetecteerd:
Met Windows Geheugencontrole is het geheugen van de computer getest en zijn er hardwarefouten gevonden.
In dat geval kan het rapport aanvullende details bevatten, zoals:
- De specifieke geheugenmodule met het probleem (als uw systeem meerdere RAM-reepjes heeft)
- Het type fout dat is gevonden (bijvoorbeeld vastzittende bits of adresseringsfouten)
- Het bereik van geheugenadressen waar de fouten optraden
- Aanbevelingen voor vervolgstappen
Worden er fouten gevonden, dan wijst dat er sterk op dat een of meer van uw RAM-modules defect zijn en vervangen moeten worden. Bij systemen met meerdere RAM-reepjes moet u mogelijk elke module afzonderlijk testen om te achterhalen welke het probleem veroorzaakt.
Let op: zelfs één enkele geheugenfout is reden tot zorg. Anders dan sommige hardwareproblemen die alleen af en toe spelen worden geheugenfouten doorgaans erger na verloop van tijd en kunnen ze gegevens beschadigen. Pak ze daarom altijd snel aan.
Wat te doen bij geheugenfouten
Vindt de Windows Geheugencontrole fouten in uw RAM, raak dan niet in paniek. Defect geheugen kan een systeem flink instabiel maken, maar het probleem is vaak op te lossen met een paar eenvoudige stappen. Dit zijn de gebruikelijke stappen wanneer uw testresultaten op geheugenproblemen wijzen:
RAM-modules opnieuw plaatsen
Soms ontstaan geheugenfouten niet doordat het RAM defect is, maar doordat het niet goed in het slot zit. Ook stof of oxidatie op de contacten kan verbindingsproblemen veroorzaken die zich als geheugenfouten manifesteren.
- Zet uw computer volledig uit en haal alle kabels los.
- Aard uzelf door een metalen oppervlak aan te raken of een antistatische polsband te dragen, zodat u schade door statische elektriciteit voorkomt.
- Open de behuizing van uw computer volgens de instructies van de fabrikant.
- Zoek de RAM-modules op het moederbord (het zijn meestal lange, dunne onderdelen die aan beide uiteinden door clips worden vastgehouden).
- Maak de clips los aan beide uiteinden van de RAM-module.
- Verwijder elke geheugenmodule voorzichtig door hem recht omhoog uit het slot te trekken.
- Controleer de vergulde contacten aan de onderkant van elke module op stof of corrosie. Maak ze zo nodig voorzichtig schoon met een zachte, pluisvrije doek. Bij hardnekkige oxidatie gebruikt u isopropylalcohol (90% of hoger) en laat u de module volledig drogen.
- Controleer de RAM-slots op het moederbord op stof of vuil en gebruik zo nodig perslucht om ze schoon te maken.
- Plaats elke module stevig terug in het slot en oefen gelijkmatige druk uit tot de clips vastklikken.
- Sluit de behuizing, sluit alle kabels weer aan en zet het systeem aan.
- Voer de Windows Geheugencontrole opnieuw uit om te zien of het opnieuw plaatsen het probleem heeft opgelost.
Aanvullende geheugentests uitvoeren (bijvoorbeeld MemTest86)
De Windows Geheugencontrole is nuttig, maar spoort niet alle soorten geheugenproblemen op. Wilt u grondiger testen, overweeg dan MemTest86, dat breed wordt gezien als de gouden standaard voor geheugentests:
- Download MemTest86 van de officiële website (het is gratis te downloaden).
- Maak een opstartbare USB-stick met de tool die bij de download zit.
- Start uw computer op vanaf de USB-stick door de opstartvolgorde in uw BIOS/UEFI-instellingen aan te passen.
- Laat MemTest86 meerdere volledige rondes draaien (minimaal 4 rondes wordt aanbevolen, wat enkele uren kan duren).
- Houd fouten in de gaten tijdens de test. Zelfs één enkele fout duidt op een probleem met uw RAM.
MemTest86 geeft gedetailleerdere informatie over fouten, inclusief de specifieke geheugenadressen waar ze optreden. Zo achterhaalt u makkelijker welke RAM-modules de boosdoener zijn.
Defect RAM vervangen
Lost opnieuw plaatsen het probleem niet op en bevestigen aanvullende tests de geheugenfouten, dan is het tijd om het defecte RAM te vervangen:
- Bepaal welke RAM-module(s) defect zijn als u meerdere reepjes hebt:
- Test indien mogelijk elke module afzonderlijk door er telkens één te plaatsen en de diagnose uit te voeren.
- Let op welke geheugenadressen fouten vertonen, want dat helpt bij het aanwijzen van de problematische module.
- Koop compatibel vervangend RAM:
- Bepaal de RAM-specificaties van uw computer (snelheid, type en formaat).
- Bij desktopcomputers kunt u meestal RAM van verschillende fabrikanten combineren zolang de specificaties overeenkomen.
- Bij laptops is het vaak het beste om de aanbevelingen van de fabrikant voor compatibel geheugen te raadplegen.
- Installeer het nieuwe RAM volgens dezelfde procedure als bij het opnieuw plaatsen:
- Zorg voor de juiste richting (de uitsparing in de module moet samenvallen met die in het slot).
- Druk de module stevig aan tot de clips vastklikken.
- Test het nieuwe RAM grondig:
- Voer zowel de Windows Geheugencontrole als MemTest86 uit om te controleren of de vervanging het probleem heeft opgelost.
- Voer een stresstest uit met veeleisende applicaties om de stabiliteit onder belasting te controleren.
- Houd de systeemprestaties in de gaten gedurende de dagen erna om te zien of er nog tekenen van instabiliteit zijn die op resterende problemen wijzen.
Alternatieve tools voor geheugentests
De Windows Geheugencontrole is een handige ingebouwde oplossing om geheugenproblemen in Windows 10 op te lossen, maar verschillende alternatieven van derden bieden uitgebreidere testmogelijkheden. Die tools zijn waardevol wanneer u gedetailleerdere diagnoses nodig hebt of wanneer de Windows-tool geen problemen vindt terwijl de klachten aanhouden.
MemTest86
MemTest86 geldt breed als de industriestandaard voor geheugentests en biedt verschillende voordelen ten opzichte van de Windows Geheugencontrole:
- Testdekking: bevat 13 verschillende testalgoritmen, tegenover de beperktere testset van Windows
- Detectievermogen: vindt subtiele en incidentele fouten die Windows kan missen
- Gedetailleerde rapportage: geeft precieze informatie over de locatie, het type en het patroon van fouten
- Onafhankelijk van het besturingssysteem: draait voordat er een OS wordt geladen, waardoor interferentie wordt uitgesloten
- Hardware-informatie: toont gedetailleerde technische specificaties van het geïnstalleerde geheugen
- Configuratieopties: biedt uitgebreide aanpassingsmogelijkheden voor testparameters en -reeksen
Voor MemTest86 moet u wel opstartbare media maken en de interface is technischer, wat minder ervaren gebruikers kan afschrikken.
Andere noemenswaardige alternatieven
MemTest86+: een opensource-fork van het originele MemTest86 met een aantal uitgebreide functies
HCI MemTest: draait binnen Windows en kan geheugen testen terwijl het besturingssysteem actief is
TestMem5 (TM5): populair in overklokcommunity’s vanwege het vermogen om fouten te vinden in sterk afgestelde systemen
Karhu RAM Test: een betaalde tool die bekendstaat om het snel opsporen van geheugenfouten en populair is onder enthousiastelingen
AIDA64: een uitgebreide systeemdiagnosetool die ook geheugentests bevat
Wanneer kiest u voor een tool van derden in plaats van de ingebouwde Windows-optie?
Overweeg een tool van derden voor geheugentests in de volgende situaties:
- Aanhoudende problemen ondanks een schone Windows-test: als de Windows Geheugencontrole geen fouten meldt maar u nog steeds klachten hebt die op geheugenproblemen wijzen (crashes, blauwe schermen, willekeurig falende applicaties)
- Overgeklokte systemen: als u uw RAM hebt overgeklokt of geheugentimings hebt aangepast, zijn tools van derden gevoeliger voor subtiele timingfouten
- Nieuwe systemen: bij het bouwen van een nieuwe computer zorgt grondiger testen ervoor dat de componenten goed werken voordat u het systeem in gebruik neemt
- Incidentele problemen: bij storingen die zelden optreden hebben langere en uitgebreidere tests meer kans om fouten op te sporen
- Behoeften van hardware-enthousiastelingen: als u gedetailleerde informatie over foutpatronen nodig hebt om specifieke problemen met geheugencontrollers of moederbordcomponenten te diagnosticeren
- Meerdere rondes nodig: wanneer u urenlang of dagenlang moet testen om de stabiliteit bij langdurig gebruik te controleren
- Professionele omgevingen: in zakelijke of enterpriseomgevingen waar de betrouwbaarheid van systemen bedrijfskritisch is
Voor de meeste gebruikers is dit een goede aanpak: begin voor het gemak met de Windows-tool en stap over op een uitgebreidere oplossing als MemTest86 wanneer de problemen aanhouden of u meer informatie nodig hebt.
Op zoek naar een tool van derden voor het beheer van uw Windows-systemen?
Samenvattend
Met de Windows Geheugencontrole beschikken Windows 10-gebruikers over een krachtig maar toegankelijk hulpmiddel om mogelijke RAM-problemen op te sporen voordat ze tot ernstige systeemproblemen leiden. Als u weet hoe u dit ingebouwde hulpprogramma uitvoert, de resultaten interpreteert en passend ingrijpt wanneer er problemen worden gevonden, houdt u uw systeem stabiel en verlengt u de levensduur van uw computer.
Geheugenproblemen zijn vervelend, maar vaak eenvoudig op te lossen zodra ze zijn vastgesteld – door RAM-modules opnieuw te plaatsen of defecte hardware te vervangen.
Vergeet niet dat proactief geheugen testen een waardevol onderdeel is van regulier systeemonderhoud en niet alleen een stap in uw probleemoplossing wanneer er iets misgaat. Door af en toe een geheugendiagnose in uw onderhoudsroutine op te nemen, signaleert u mogelijke problemen vroeg en blijft uw systeem jarenlang betrouwbaar werken.
Proactief geheugen testen en lifecycle management
Met de Windows Geheugencontrole beschikken Windows 10-gebruikers over een krachtig maar toegankelijk hulpmiddel om mogelijke RAM-problemen op te sporen voordat ze tot ernstige systeemproblemen leiden. Als u weet hoe u dit ingebouwde hulpprogramma uitvoert, de resultaten interpreteert en passend ingrijpt wanneer er problemen worden gevonden, houdt u uw systeem stabiel en verlengt u de levensduur van uw computer.
Kortom: behandel proactief geheugen testen als een waardevol onderdeel van regulier systeemonderhoud en niet alleen als een stap in uw probleemoplossing wanneer er iets misgaat. Door af en toe een geheugendiagnose in uw onderhoudsroutine op te nemen, signaleert u mogelijke problemen vroeg en blijft uw systeem jarenlang betrouwbaar werken.
Gerelateerde onderwerpen:
