Belangrijkste punten
- Een DRP legt vast hoe IT op een ramp reageert: het is een formeel document met het beleid en de procedures om systemen, netwerken en data te herstellen na een verstorende gebeurtenis.
- Er bestaan vier soorten disaster recovery: datacenter, cloud-based, virtualisatie en disaster recovery as a service (DRaaS). Elke variant past bij een ander budget en een andere infrastructuur.
- RPO en RTO bepalen de grenzen van het herstel: het recovery point objective geeft aan hoeveel dataverlies acceptabel is. Het recovery time objective bepaalt hoe snel systemen weer online moeten zijn.
- Een DRP werkt alleen als het getest en goedgekeurd is: regelmatig testen en akkoord van de directie maken van een document een plan dat standhoudt zodra het misgaat.
Voor IT-professionals is een ramp elke gebeurtenis die het netwerk verstoort, data in gevaar brengt of de normale bedrijfsvoering vertraagt of stillegt. Een disaster recovery plan (DRP) brengt deze risico’s en de mogelijke gevolgen in kaart en beperkt de schade die ze veroorzaken.
Veelvoorkomende rampen in een DRP
Kwaadaardige activiteit en cyberaanvallen
Kwaadwillenden, malware, virussen en insider threats veroorzaken al snel kostbare uitvaltijd en dataverlies. Omdat cyberaanvallen maand na maand toenemen, besteden DRP’s doorgaans veel aandacht aan dit risicogebied.
Stroomstoringen
De bedrijfsvoering moet door kunnen gaan bij storingen in de nutsvoorzieningen, zeker wanneer die langdurig en chaotisch zijn, zoals vaak het geval is na een natuurramp.
Defecte apparatuur
Het IT-team doet er alles aan om alles draaiende te houden, maar het blijft belangrijk om failover-plannen klaar te hebben liggen voor het geval er iets misgaat.
Noodsituaties
Vóór 2021 hadden veel organisaties in hun rampenplanning geen enkele voorziening voor een wereldwijde pandemie. Dat laat zien waarom het verstandig is om ook rekening te houden met onwaarschijnlijke scenario’s en niet alleen met de meest voor de hand liggende.
Uw disaster recovery plan hoort dan ook redelijk volledig te zijn en niet alleen scenario’s te bevatten die u zeer waarschijnlijk acht.
In dit artikel bekijken we dit en andere essentiële zaken rond disaster recovery planning.
Bescherm essentiële data tegen schade of verlies met NinjaOne Backup
Wat is een disaster recovery plan?
Een IT disaster recovery plan (DRP) is een formeel document dat een organisatie opstelt om het beleid en de procedures voor de reactie op een ramp vast te leggen. Het richt zich op IT-relevante onderdelen, zoals het online houden van netwerk- en VoIP-telefoonsystemen en het beschermen van gevoelige data via back-upbeleid. Het DRP maakt deel uit van het BCP (Business Continuity Plan) van de organisatie. Het moet ook regelmatig worden getest en bijgewerkt, zodat het IT-team het herstel tot een goed einde kan brengen, ongeacht het soort ramp.
DRP’s gelden als essentieel omdat ze de blootstelling aan risico’s beperken, verstoring terugdringen en economische stabiliteit waarborgen. Een goed doordacht en robuust plan kan daarnaast verzekeringspremies en mogelijke aansprakelijkheid verlagen en ervoor zorgen dat uw organisatie aan wettelijke eisen voldoet. De mogelijke besparingen zijn verrassend groot zodra u vaststelt hoeveel financieel risico u zonder disaster recovery plan werkelijk loopt.
Om te bepalen wat een ramp uw organisatie kan kosten, kijkt u alleen al naar de kosten van uitvaltijd en verloren data. Hoeveel omzet loopt u mis als de website of het telefoonsysteem enkele dagen plat ligt? Hoeveel declarabele uren gaan verloren als documenten van een week per ongeluk worden verwijderd? Bij elk bedrijf met meer dan een handvol medewerkers lopen die bedragen razendsnel op.
Vier soorten disaster recovery
Bestanden delen is een prima productiviteitstool, maar waar het ons echt om gaat is beveiliging en veiligheid. Dat is het terrein van gegevensback-up en bestandsherstel.
1) Disaster recovery in het datacenter
Bij dit type disaster recovery draait het om het hele gebouw waarin het computersysteem staat: het datacenter. Het omvat alle voorzieningen en middelen in dat gebouw, zoals fysieke beveiliging, ondersteunend personeel, noodstroom, klimaatbeheersing, nutsvoorzieningen en brandbestrijding, die betrouwbaar en operationeel moeten zijn. Het kan ook redundantie bevatten om deze systemen tijdens geïsoleerde storingen draaiende te houden. Planning voor dit type DR kan erg kostbaar zijn, omdat er veel fysieke en locatiegebonden kosten en onderhoud bij komen kijken.
2) Cloud-based disaster recovery
Hierbij verschuift alle last van inrichting en onderhoud van de locatie naar de cloudprovider, doordat u via een licentieovereenkomst of contract gebruikmaakt van diens datacenter. Dat verlaagt de complexiteit en de kosten voor de eindgebruiker aanzienlijk, maar het is beperkter dan volledig eigenaarschap van een datacenter. In de meeste gevallen wegen de kostenbesparingen van back-up en herstel in de cloud ruimschoots op tegen de nadelen van het beheren van een eigen datacenter.
3) Disaster recovery via virtualisatie
Virtualisatie is enorm populair, zeker nu virtuele machines door veranderingen in het personeelsbestand steeds gangbaarder worden. Deze aanpak maakt het onnodig om na een ramp een fysieke server opnieuw op te bouwen. Daardoor haalt u uw beoogde recovery time objectives (RTO) veel makkelijker, door een virtuele server op reservecapaciteit of in de cloud te plaatsen.
4) Disaster recovery as a service
Disaster Recovery as a Service (DRaaS) is een uitbestede aanpak om IT disaster recovery te borgen. DRaaS kan via de cloud of als site-to-site-dienst worden geleverd. Aanbieders kunnen servers opnieuw opbouwen en naar de locatie van de klant sturen als onderdeel van een serververvangingsdienst of ze gebruiken de cloud om applicaties te laten failoveren, de failback naar herbouwde servers te orkestreren en gebruikers weer te verbinden via VPN of Remote Desktop Protocol.
Belangrijkste onderdelen van een disaster recovery plan
Hieronder staan enkele belangrijke onderdelen die in uw disaster recovery planning thuishoren.
Business impact assessment
Een business impact assessment (BIA) hoort te worden uitgevoerd vóórdat het DRP wordt opgesteld. Deze uitgebreide beoordeling evalueert de kritieke systemen van een bedrijf en bepaalt de prioriteit van het herstel ervan.
Recovery point objective (RPO) en recovery time objective (RTO)
Een RPO bepaalt hoeveel data een bedrijf acceptabel kan verliezen en wordt gebruikt om de frequentie van back-ups vast te stellen. Bij de RTO berekent u hoelang het duurt om een systeem na een ramp te herstellen en stelt u daar doelen voor.
Lees meer over het verschil tussen RPO en RTO.
Opslaglocatie buiten de deur
Back-upservers, hardware en ander materiaal dat nodig is voor het herstelproces moeten worden opgeslagen op een locatie buiten het hoofdkantoor. Hoe ver weg of op hoeveel verschillende locaties hangt af van de rampscenario’s waarop u zich voorbereidt. Ligt de hoofdlocatie bijvoorbeeld in een gebied met overstromingsrisico, dan moet de externe locatie misschien honderden kilometers verderop liggen.
Lees onze gids voor back-upoplossingen voor meer informatie over cloud-based oplossingen voor gegevensback-up en herstel die hierop inspelen.
Communicatieplan
Een DRP moet snelle en eenvoudige communicatie mogelijk maken tussen alle medewerkers en dienstverleners die bij het herstel betrokken zijn. Het legt ook de rollen en verantwoordelijkheden van iedereen tijdens een ramp vast.
Duidelijke en concrete instructies
De beste DRP’s zijn opgedeeld in praktische checklists, zodat gebruikers bij acuut gevaar niet honderden pagina’s hoeven door te lezen.
Negen stappen om een disaster recovery plan op te stellen
Elk bedrijf heeft een disaster recovery plan nodig dat net zo uniek is als zijn data-eisen. Om de beste aanpak voor uw bedrijf te bepalen, weegt u de waarde van uw data, systemen en applicaties af tegen het risico dat uw organisatie kan dragen. Neem bij het opstellen van een disaster recovery plan in elk geval de volgende stappen mee:
1) Zorg voor draagvlak in de hele organisatie
Iedereen in de organisatie moet het herstelplan kennen en kunnen ondersteunen en uitvoeren. Goede planning begint bovenaan: directie en eigenaren moeten zelf achter het opstellen van het disaster recovery plan staan, daarbij betrokken zijn en zorgen dat er voldoende middelen voor worden vrijgemaakt.
2) Stel een planningscommissie samen
Organiseer een groep belanghebbenden die toeziet op de ontwikkeling en implementatie van het disaster recovery plan. In de planningscommissie horen vertegenwoordigers uit alle functionele gebieden van de organisatie en sleutelfiguren uit relevante afdelingen, zoals IT en operationeel management.
3) Voer een risicoanalyse en een business impact analysis uit
De DRP-commissie stelt zowel een risicoanalyse als een business impact analysis op om uitgangspunten voor de planning te bepalen. Deze evaluaties horen uiteenlopende rampen te omvatten, waaronder natuurlijke, technische en menselijke dreigingen. Elk onderdeel van de organisatie wordt geanalyseerd om de mogelijke dreiging en impact van waarschijnlijke rampscenario’s vast te stellen.
Het probleem met deze functie is dat gangbare ransomware- en versleutelingsaanvallen bestanden op de schijven van het slachtoffer meestal hernoemen en versleutelen. Dat gebeurt bewust om de versiegeschiedenis en de prullenbak te omzeilen, waardoor de bestanden moeilijker te herstellen zijn.
4) Bepaal de prioriteit van processen
De kritieke behoeften van elke afdeling horen te worden beoordeeld op het vlak van personeel, data en documentatie, beleid, dienstverlening en verwerkingssystemen.
Het is belangrijk om vast te stellen hoelang een afdeling maximaal kan functioneren zonder elk kritiek systeem. De planningscommissie bepaalt ook per afdeling welke behoeften kritiek zijn, zodat herstel en de inzet van noodmiddelen beter kunnen worden geprioriteerd. Alle processen worden ingedeeld als essentieel, belangrijk of niet-essentieel, afhankelijk van hun prioriteit.
5) Leg herstelstrategieën vast
Onderzoek en beoordeel praktische alternatieven voor IT-middelen die bij een ramp verloren gaan of uitvallen. Houd bij de keuze van deze failovers of redundanties rekening met alle gangbare aspecten van de bedrijfsvoering.
Dit deel van het plan bevat meestal gedetailleerde informatie over de aanschaf en het onderhoud van noodmiddelen en -tools – bijvoorbeeld oplossingen voor gegevensback-up en herstel, naast personeel en andere zaken die nodig zijn om ze gereed te houden.
6) Verzamel de benodigde gegevens
Belangrijke gegevens horen te worden verzameld en opgeslagen. De belangrijkste gegevens op een rijtje:
Documentatie over back-up en herstel
- Belangrijke telefoonnummers
- Inventaris van communicatiehardware
- Interne documentatie
- Logboeken van assetmanagement
- Verzekeringspolissen
- Inventaris van netwerkhardware
- Overzicht met contactgegevens van alle leveranciers
- Checklist voor berichtgeving
- Inventaris van de externe opslaglocatie
7) Breng het plan op papier en structureer het
Het plan bevat alle gedetailleerde procedures voor vóór, tijdens en na een ramp. Daarbij hoort ook beleid om het plan te onderhouden en bij te werken wanneer de organisatie ingrijpend verandert, plus een vaste reviewcyclus.
Voor een soepele uitvoering worden DRP’s meestal ingedeeld in teams met toegewezen verantwoordelijkheden. Het managementteam is daarbij extra belangrijk, omdat het het herstelproces coördineert.
Er horen teams te zijn voor de belangrijkste functies, waaronder:
- Administratieve functies
- Facilitair beheer en operations
- Supply chain en logistiek
- Gebruikersondersteuning en klantenservice
- Computerback-up en IT
- Herstel van dienstverlening
8) Test het plan
Alle noodplannen horen regelmatig grondig te worden getest en geëvalueerd. De procedures om deze tests te doorstaan worden strikt gedocumenteerd. Zonder testen weet u pas als het te laat is of het DRP alle facetten van een noodsituatie afdekt.
Een eerste test laat zien welke vervolgstappen nodig zijn, welke procedurele wijzigingen niet werken en welke aanpassingen de effectiviteit vergroten. Deze tests kunnen de vorm hebben van checklists, simulaties of daadwerkelijk geforceerde uitval. Voer ze uiteraard het liefst buiten kantooruren uit, zodat de organisatie er zo min mogelijk last van heeft.
9) Goedkeuring en implementatie
Zodra het disaster recovery plan is opgesteld en grondig getest, hoort de directie van de organisatie het goed te keuren.
Het management is verantwoordelijk voor:
- Het vaststellen van beleid, procedures en verantwoordelijkheden voor rampenplanning en het samenstellen van de commissie
- Het jaarlijks beoordelen en goedkeuren van het noodplan en het bewaren van documentatie over reviews en tests met het oog op aansprakelijkheid en compliance
- Het waarborgen dat het DRP aansluit op alle leveranciers of dienstverleners
Detecteer, beoordeel en verhelp kwetsbaarheden met NinjaOne Vulnerability Management
Vraag een gratis demo aan van NinjaOne Vulnerability Management
Conclusie
Een disaster recovery plan opstellen is essentieel voor het voortbestaan van elke organisatie die afhankelijk is van technologie. Succesvol plannen betekent dat u disaster recovery-oplossingen vindt die passen bij uw specifieke IT-eisen en die praktisch te beheren en te testen zijn.
Veel mkb-bedrijven werken samen met managed service providers (MSP’s) om de last van specialistische kennis te verlichten. Andere kiezen rechtstreeks voor tools als NinjaOne, waarmee ze met speciaal ontwikkelde technologie IT disaster recovery vereenvoudigen. Met zulke tools zijn stappen als het inrichten van back-ups, het testen van failovers en het opzetten van nieuwe systemen na een ramp bijzonder eenvoudig.
Welke onzekerheden u ook tegenkomt, NinjaOne is een waardevol onderdeel van uw rampenplanning. Wilt u de voordelen zelf ervaren? Meld u dan aan voor een gratis trial.

