Belangrijkste punten
- Zicht op alle systemen gaat vooraf aan elke risicobeoordeling: klinische endpoints, medische apparatuur en systemen op afstand moeten in kaart zijn gebracht voordat u beveiligingslacunes kunt vaststellen.
- Niet elke kwetsbaarheid verdient evenveel aandacht: systemen die directe patiëntenzorg verwerken of ondersteunen moeten als eerste worden hersteld. Wie elk probleem gelijk behandelt, verliest tijd en laat de meest kritieke risico’s openstaan.
- Werken beveiligings- en complianceteams langs elkaar heen dan ontstaan er lacunes: als vulnerability management, incident response en HIPAA-eisen door losse teams worden afgehandeld blijven problemen liggen en zijn ze tijdens audits moeilijker te verantwoorden.
- Jaarlijkse beoordelingen houden geen gelijke tred met de ontwikkeling van zorgomgevingen: doorlopende of regelmatige beoordelingscycli, bijvoorbeeld per kwartaal, geven beveiligingsteams actuele informatie. Gegevens van maanden geleden vormen geen betrouwbare basis voor beslissingen van vandaag.
Zorgorganisaties leunen sterk op verbonden systemen voor klinische processen, medische beeldvorming, communicatie tussen afdelingen en patiëntenzorg. Naarmate deze omgevingen groeien, neemt het aantal devices en applicaties toe, net als het aantal diensten dat ze leveren. Dat betekent dat er steeds meer elementen zijn die beveiligd en doorlopend bewaakt moeten worden.
In deze gids leest u hoe risicobeoordelingen in de zorg organisaties helpen beveiligingsrisico’s te herkennen en de blootstelling aan ransomware en lekken van Protected Health Information (PHI) te beperken. Ook komt aan bod hoe u het zicht op medische apparatuur en endpoints verbetert zodat klinische processen soepel blijven lopen.
Waarom is cyberrisico in de zorg operationeel zo complex?
Cybersecurity in de zorg is lastig te beheren omdat ziekenhuizen en zorgaanbieders afhankelijk zijn van talloze verbonden systemen. Die ondersteunen patiëntenzorg, communicatie, diagnostiek en andere dagelijkse werkzaamheden.
Zorgorganisaties moeten het volgende beheren:
- Klinische systemen
- Verbonden medische apparatuur
- Endpoints voor zorg op afstand
- Cloudapplicaties
- Activiteiten op meerdere locaties
- Verouderde infrastructuur
Als de dienstverlening wordt verstoord, heeft dat direct gevolgen voor de patiëntenzorg en de continuïteit van de organisatie.
Waarom is centrale governance noodzakelijk?
Als een zorgorganisatie niet wordt beheerd met een RMM-dienst (remote monitoring management) voor de zorg, kan zij te maken krijgen met:
| Risico | Toelichting |
| Onvolledig zicht op assets | Hierdoor is het moeilijk om alle verbonden devices en systemen in de omgeving te herkennen. |
| Vertraagd herstel van kwetsbaarheden | Beveiligingsproblemen blijven onopgelost omdat teams geen gecoördineerd responsproces hebben. |
| Zwakke risicoprioritering | Kritieke kwetsbaarheden krijgen dezelfde behandeling als problemen met een laag risico. |
| Versnipperde rapportage | Beveiligingsgegevens staan verspreid over meerdere tools en teams waardoor workflows rommelig en inefficiënt worden. |
| Volledige blinde vlekken | Beperkt de mogelijkheid om vast te stellen of systemen voldoen aan de eisen op het gebied van zorg en beveiliging. |
Meer zicht krijgen met een risicobeoordeling in de zorg
Zorgorganisaties moeten doorlopend inzicht houden in hun operationele omgevingen. De onderstaande werkwijzen helpen het zicht op te bouwen dat nodig is om risico’s eerder te herkennen en cybersecurity in de zorg effectiever te beheren.
Zicht op assets en endpoints
Cybersecurity voor zorgprocessen begint bij weten welke systemen en devices in de omgeving verbonden zijn. Zonder duidelijk zicht worden kwetsbare of onbeheerde assets makkelijk over het hoofd gezien. Organisaties moeten daarom de volgende elementen doorlopend in beeld houden:
- Klinische endpoints
- Medische apparatuur
- Servers
- Systemen op afstand
- Infrastructuur met cloudverbinding
Zicht op assets vergroot het risicobewustzijn en helpt teams bovendien sneller te reageren op problemen.
Systemen met een hoog risico herkennen
Beveiligingsteams moeten weten welke systemen het hoogste operationele en beveiligingsrisico vormen. Deze systemen moeten voorrang krijgen zodat organisaties zich kunnen richten op de problemen die er echt toe doen:
- Systemen die PHI verwerken
- Kritieke klinische infrastructuur
- Niet-ondersteunde devices
- Diensten die aan het internet hangen
- Afhankelijkheden van software van derden
Door prioriteiten te stellen, kunnen IT-teams sneller op problemen reageren.
Operationeel inzicht behouden
Cybersecurity in de zorg vraagt om doorlopende monitoring van systemen, devices en dagelijkse werkzaamheden. Ontbreekt dat zicht dan kunnen beveiligingsproblemen onopgemerkt blijven totdat ze de dagelijkse gang van zaken verstoren. Daarom doen zorgorganisaties er goed aan het volgende te controleren:
- Blootstelling aan kwetsbaarheden
- Compliance van endpoints
- Patchstatus
- Beveiligingsincidenten
- Operationele afhankelijkheden
Als IT-teams doorlopend inzicht hebben, kunnen zij snel reageren op problemen en blijven systemen stabiel.
Zo voert u een cyberrisicobeoordeling in de zorg uit
Een risicobeoordeling in de zorg moet systemen, devices, gebruikers en verbonden diensten omvatten. Met de onderstaande werkwijzen vinden organisaties beveiligingslacunes, stellen ze prioriteiten voor herstel en vergroten ze het zicht op de hele omgeving.
Blootstelling aan kwetsbaarheden in kaart brengen
Zorgorganisaties moeten weten waar hun mogelijke zwakke plekken zitten zodat ze die vlot kunnen aanpakken. Met doorlopende beoordeling kunnen teams bepalen welke systemen aandacht nodig hebben voordat ze misbruikt worden.
Organisaties moeten goed kijken naar:
- Ontbrekende patches
- Zwakke en onveilige authenticatie
- Systemen die niet meer worden ondersteund
- Verkeerde configuraties
- Blootstelling door verouderde software
Consistent zicht helpt teams de onderliggende oorzaken van problemen te vinden en de beveiliging in uiteenlopende zorgomgevingen op peil te houden.
Impact op bedrijfsvoering en zorg beoordelen
Een risicobeoordeling in de zorg moet in kaart brengen hoe beveiligingsproblemen de dagelijkse gang van zaken voor medewerkers en patiënten kunnen raken.
Risicobeoordelingen moeten kwetsbaarheden prioriteren op basis van:
- Verstoring van de patiëntenzorg
- Afhankelijkheid van klinische systemen
- Blootstelling aan regelgeving
- Impact op operationele continuïteit
Problemen die de patiëntenzorg en klinische systemen raken moeten bovenaan de herstellijst komen.
Herstelworkflows coördineren
Beveiligingsherstel in zorgomgevingen valt zelden onder één team. Herstel verloopt beter wanneer de juiste mensen er vanaf het begin bij betrokken zijn.
Organisaties moeten het volgende op elkaar afstemmen:
- Security operations
- Klinische IT-teams
- Compliancebeheer
- Infrastructuurbeheer
Als deze teams vanuit dezelfde informatie werken, verloopt herstel sneller en blijft er minder liggen.
Security governance in de zorg versterken
Goede cybersecurity in de zorg ontstaat niet vanzelf. Het vraagt om consistente governance in elke omgeving die de organisatie beheert, van klinische systemen tot endpoints op afstand en verbonden medische apparatuur.
Beveiliging en compliance op elkaar afstemmen
Beveiligings- en complianceteams die los van elkaar werken creëren doorgaans lacunes die geen van beide partijen opmerkt.
Organisaties moeten het volgende coördineren:
- Eisen rond HIPAA-compliance (Health Insurance Portability and Accountability Act of 1996)
- Vulnerability management
- Incident response
- Risicorapportage
- Governance van endpoints
Als deze zaken op elkaar zijn afgestemd, zijn compliancelacunes eerder te zien en zijn beveiligingsbeslissingen tijdens audits beter te verantwoorden.
Rapportage en zicht standaardiseren
Zonder consistente rapportage is het lastig om op enig moment te weten hoe de hele omgeving ervoor staat.
Zorgorganisaties moeten het volgende bijhouden:
- Centrale dashboards
- Risicorapportage
- Zicht op herstelacties
- Managementsamenvattingen
- Compliancedocumentatie
Consistente rapportage geeft zowel technische teams als de directie een helder beeld van de beveiligingsstatus zonder dat ze informatie uit allerlei bronnen bij elkaar hoeven te sprokkelen.
Doorlopende beoordelingscycli aanhouden
Eén jaarlijkse beoordeling houdt geen gelijke tred met de snelheid waarmee zorgomgevingen veranderen. Voer beoordelingen daarom periodiek uit zodat u meer zicht krijgt op:
- Nieuwe kwetsbaarheden
- Blootstelling van medische apparatuur
- Afwijkingen op endpoints
- Compliancegereedheid
Met regelmatige beoordelingscycli werken beveiligingsteams met actuele informatie in plaats van met een snapshot dat al maanden oud is.
Veelgemaakte fouten bij cyberrisicobeoordelingen in de zorg
Deze veelgemaakte fouten in zorgomgevingen stapelen zich na verloop van tijd op als ze niet meteen worden aangepakt.
| Fout bij de risicobeoordeling | Waarom het uitmaakt |
| Beoordelingen alleen als compliance-oefening zien | Beoordelingen die er uitsluitend voor audits zijn laten beveiligingslacunes tussen de cycli door onopgemerkt. |
| Blootstelling van medische apparatuur negeren | Verbonden medische apparatuur is vaak ongepatcht en wordt zelden in standaardscans meegenomen. |
| Versnipperd zicht op beveiliging in stand houden | Als beveiligingsgegevens in losse tools staan, missen teams verbanden tussen kwetsbaarheden die vanaf het begin duidelijk hadden moeten zijn. |
| Coördinatie van herstel uitstellen | Hoe langer een bekende kwetsbaarheid blijft liggen, hoe meer tijd aanvallers hebben om die te misbruiken. |
| Operationele afhankelijkheden negeren | Een beveiligingsprobleem oplossen zonder de afhankelijkheden te kennen kan de patiëntenzorg verstoren. |
Beveiliging in de zorg op lange termijn weerbaar houden
Beveiliging in de zorg houdt zichzelf niet in stand. Ze vraagt om consistente aandacht op de juiste punten om effectief te blijven terwijl de omgeving verandert.
Volwassen beveiligingsprogramma’s in de zorg geven prioriteit aan:
- Doorlopend zicht op kwetsbaarheden
- Centrale governance
- Inzicht in medische apparatuur
- Risicogestuurd herstel
- Afstemming met compliance
- Samenwerking tussen afdelingen
- Operationele continuïteit
Organisaties die deze gebieden actief en met elkaar verbonden houden staan veel sterker wanneer er nieuwe dreigingen opduiken of omgevingen veranderen.
Risicoaudits in de zorg verbeteren de cybersecurity van medische omgevingen
Cyberrisicobeoordelingen in de zorg leveren alleen waarde op als ze doorlopend plaatsvinden en niet alleen vlak voor een audit. Organisaties die zicht houden op klinische systemen, medische apparatuur en endpoints en die beveiligings- en complianceteams vanuit dezelfde informatie laten werken zijn beter in staat om problemen te ondervangen voordat die de patiëntenzorg raken.
Door vulnerability management te koppelen aan bredere security governance, verandert een eenmalige exercitie in een programma dat het risico op termijn daadwerkelijk verkleint.
Gerelateerde onderwerpen:
