Nu de meeste mensen bekend zijn met standaard phishingaanvallen en die dus kunnen vermijden, zijn kwaadwillenden overgestapt op iets geniepigers. E-mailspoofing, een vorm van spear phishing, is een aanval waarbij de aanvaller zich voordoet als iemand die het doelwit kent. Dat is een veel subtielere manier om de referenties of het device van een gebruiker te compromitteren. Net als bij phishing geldt echter: zodra u de signalen van een gespoofde e-mail kent en andere gebruikers leert hoe ze die herkennen, is het probleem vaak eenvoudig aan te pakken.
🎥Bekijk Wat is e-mailspoofing? voor een visuele uitleg bij deze blog.
Wat is e-mailspoofing?
Van e-mailspoofing is sprake wanneer een aanvaller een e-mail naar een gebruiker stuurt waarin hij zich voordoet als iemand anders, meestal iemand die de gebruiker kent. Vaak is dat een leidinggevende, manager of directielid binnen hetzelfde bedrijf. Door de manier waarop e-mailheaders werken, toont de e-mailsoftware van de gebruiker een e-mailadres dat er voor de gemiddelde gebruiker legitiem uitziet. Die kijkt immers zelden nauwkeurig naar het adres als de naam bekend voorkomt.
Omdat gebruikers mensen binnen hun eigen organisatie vertrouwen, is de kans groot dat ze de instructies uit de e-mail gewoon opvolgen. Dat kan simpelweg het klikken op een schadelijke link zijn waarmee malware wordt geïnstalleerd, maar het kan ook gaan om het aanschaffen van honderden euro’s aan cadeaukaarten die naar een opgegeven adres worden gestuurd. Dit lijkt op phishing, maar het zijn twee verschillende aanvallen. Phishingmails zijn weliswaar ook bedoeld om malware te verspreiden of gebruikers te compromitteren, maar hun hoofddoel is diefstal. Spoofing-e-mails zijn daarentegen alleen imitaties die tot phishingaanvallen kunnen leiden. Bij e-mailspoofing wordt soms ook om gebruikersreferenties gevraagd en zodra die worden gedeeld, lopen de beveiliging en de data van de organisatie gevaar.
Bekijk ook een andere vorm van spoofing in IT: geo-spoofing.
Zo werkt e-mailspoofing
Aanvallers kunnen e-mailadressen vervalsen door het gebrek aan beveiliging in Simple Mail Transfer Protocol (SMTP), dat geen versleuteling, authenticatie of vergelijkbare beveiligingsmaatregelen ondersteunt. Gebruikt u bijvoorbeeld Gmail of Outlook, dan gebruikt u SMTP. Het is voor een aanvaller dus niet moeilijk om een SMTP-server te vinden en te compromitteren. Zodra hij over een server beschikt, begint de aanvaller met het aanpassen van de header van een e-mail.
In de header zit een vast veld voor de identiteit van de afzender (Mail From). Omdat SMTP geen authenticatieprotocollen kent, kan een aanvaller het vermelde e-mailadres in de regel Mail From heel eenvoudig wijzigen. Een aanvaller moet wel met een paar zaken rekening houden, zoals de vraag of het gebruikte domein legitiem is of er quarantaine of andere bescherming rond dat domein actief is en of de SMTP-server correct is ingesteld. Houdt hij daar geen rekening mee, dan belandt de e-mail in de spammap van het slachtoffer.
Heeft een aanvaller echter een correct geconfigureerde server en kiest hij een bruikbaar domein, dan is het proces eenvoudig. Het afzenderadres wijzigen, een e-mail opstellen die van een betrouwbaar persoon afkomstig lijkt, controleren of alle commando’s of prompts in de code zijn aangepast aan het nieuwe afzenderadres (of gewoon een online tool gebruiken als hij het zichzelf echt makkelijk wil maken) en de e-mailspoofing is een feit.
Gespoofde e-mails herkennen
Omdat deze vormen van e-mailspoofing zo eenvoudig zijn, is het geen verrassing dat ze steeds vaker voorkomen. Een van de beste manieren om deze aanvallen te bestrijden is leren ze te herkennen en gebruikers in de omgevingen die u beheert daarin te trainen. Let op de volgende zaken wanneer u e-mails opent.
- Juistheid van de e-mailhandtekening: Als het bedrijfsbeleid een specifieke e-mailhandtekening voorschrijft, hoort een e-mail van een collega of leidinggevende die ook te hebben. Controleer eerst of er een handtekening is en kijk daarna naar de details. Ga bijvoorbeeld na of het e-mailadres in de handtekening overeenkomt met het e-mailadres in de regel Mail From en controleer het netnummer van het telefoonnummer. Zitten al uw kantoren in dezelfde regio terwijl het telefoonnummer uit een andere regio komt, dan kan dat een waarschuwingssignaal zijn.
- Verkeerd gespeld e-mailadres: Werp een snelle blik op die regel Mail From voordat u op bijlagen klikt of op de e-mail reageert. Staat er in plaats van een bekend domein als bestbuy.com ineens betsbuy.com, dan hebt u te maken met een spoofingmail.
- Algemeen e-mailadres: hoewel bij veel e-mailspoofingaanvallen legitieme domeinen in de e-mailadressen staan, neemt de afzender daar niet altijd de tijd of moeite voor. In plaats daarvan ontvangt u dan een e-mail van Gmail, Outlook of een ander algemeen domein dat duidelijk niet overeenkomt met het domein of de conventies van uw organisatie.
- Inhoud van de e-mail: Niet elke dringende e-mail is gespoofd, maar een e-mail die u probeert te alarmeren of aanspoort om direct te handelen, verdient wantrouwen.
Gevolgen en risico’s van e-mailspoofing
Het probleem met e-mailspoofing is dat het voor aanvallers heel eenvoudig is én heel overtuigend overkomt op de gemiddelde gebruiker. Pakt u het probleem niet aan, dan krijgt uw organisatie al snel te maken met een beveiligingsincident dat zeer kostbaar kan uitpakken.
Uw organisatie maakt mogelijk grote bedragen over aan aanvallers in de veronderstelling dat hun verzoeken legitiem zijn. Geeft een medewerker referenties prijs, dan lopen de vertrouwelijke gegevens van de organisatie gevaar. Gebruikers of dat nu uw klanten of uw medewerkers zijn, lopen na een inbraak door een kwaadwillende een groter risico op identiteitsdiefstal en financiële schade.
E-mailspoofing voorkomen
Het is belangrijk om gebruikers te trainen in het herkennen van gespoofde e-mails, maar dat is meestal niet genoeg om uw organisatie te beschermen. Menselijke fouten vormen de oorzaak van de overgrote meerderheid van de gemelde beveiligingsincidenten. De volgende preventieve maatregelen zijn daarom mogelijk nodig om het risico op een geslaagde aanval te beperken.
- SPF (Sender Policy Framework): SPF is niet de meest geavanceerde oplossing, maar wel een goed begin om onrechtmatige e-mails te filteren. Het werkt met een record dat aan e-mails wordt gekoppeld en dat de geautoriseerde servers van uw domein aangeeft. De ontvangende server bepaalt vervolgens op basis van dat record of de e-mail doorgelaten mag worden.
- DMARC (Domain-based Message Authentication, Reporting & Conformance): DMARC is uitgebreider dan SPF en levert zowel het record dat de ontvangende server kan analyseren als instructies over wat er moet gebeuren wanneer de e-mail de controle van die server niet doorstaat. Daarnaast vraagt het om rapportages, een handige functie als u meer wilt weten over de e-mails die via uw servers lopen.
- DKIM (DomainKeys Identified Mail): DKIM richt zich op authenticatie. Het goede nieuws is dat dit veiliger is dan sommige andere opties, het slechte nieuws is dat uw e-mail onbruikbaar wordt als u DKIM verkeerd configureert. Ook deze preventiemethode vereist records, maar daarnaast publiceert ze handtekeningen om de legitimiteit te verifiëren.
- E-mailfiltering en geavanceerde bedreigingsbescherming: Het uitrollen van e-mailfilteroplossingen om gespoofde e-mails te detecteren en te blokkeren is nog zo’n goede preventieve maatregel. Filters sporen zaken op als verdachte links, bepaalde woorden of zinnen die vaak in spam voorkomen en de reputatie van het IP-adres van de afzender. Na detectie verplaatst het filter de e-mail naar een aparte map om aan te geven dat die mogelijk niet legitiem is. Daarnaast kunt u geavanceerde bedreigingsbescherming implementeren, een cloud-based applicatie die gevoeliger is dan een traditioneel filter, waarmee het aantal onrechtmatige e-mails dat u en andere medewerkers ontvangen verder afneemt.
De gevaren van spoofing vermijden
Zoals bij de meeste zaken in IT geldt ook hier: voorkomen is beter dan genezen. Alles wat u doet om het risico op e-mailspoofing en de phishingaanvallen die er doorgaans op volgen te verkleinen, bespaart u op de lange termijn tijd en geld. Breng de financiële gezondheid van uw organisatie of de privégegevens van uw klanten niet in gevaar. Gebruik preventiemethoden zoals filtering, geavanceerde bescherming, SPF, DKIM en DMARC voor robuuste e-mailbeveiliging en bescherming tegen gespoofde e-mails.
Uiteindelijk is bewustwording de beste manier om e-mailspoofing te voorkomen. Preventiemethoden zijn nuttig, maar sommige spoofingmails bereiken uw gebruikers alsnog. Zolang de teams binnen uw organisatie zich bewust zijn van de dreiging en weten waar ze op moeten letten, kunnen ze actief stappen zetten om beveiligingsrisico’s te vermijden en te voorkomen. Zo blijven uw organisatie en haar data veilig.
E-mailspoofing is slechts één tactiek. Ontdek in onze video hoe u uw mailservers beschermt tegen een breder scala aan bedreigingen: Beste praktijken voor de beveiliging van e-mailservers.

