Belangrijkste punten
- Begrijp de DORA-verordening: de Digital Operational Resilience Act (DORA) – van kracht sinds 17 januari 2025 – legt EU-brede cybersecuritynormen op aan financiële instellingen en kritieke externe ICT-dienstverleners.
- Wie moet voldoen: DORA geldt voor banken, krediet- en betaalinstellingen, verzekeraars, beleggingsondernemingen, aanbieders van cryptoactivadiensten, infrastructuren van de financiële markt, audit- en data-analysebedrijven en ICT-leveranciers die in de EU actief zijn.
- DORA-compliancechecklist:
- Voer een gapanalyse uit: beoordeel uw huidige digitale infrastructuur, breng hiaten in kaart en stel projectplannen met deadlines op.
- Richt ICT-risicobeheer in: identificeer kwetsbaarheden, stel noodplannen op en bewaak kritieke systemen continu.
- Zet rapportage van ICT-incidenten op: volg de EU-rapportageprotocollen – melden binnen 4 uur, bijwerken binnen 72 uur en afronden binnen 1 maand.
- Pas risicobeheer voor derden toe: leg contracten vast, audit leveranciers en handhaaf de clausules uit artikel 30 van DORA (zoals auditrechten en exitstrategieën).
- Stimuleer informatiedeling: sluit u aan bij Europese netwerken voor cyberdreigingsinformatie (ENISA, FS-ISAC) voor samenwerking en vroege detectie van dreigingen.
- Test uw digitale weerbaarheid: voer jaarlijkse ICT-testprogramma’s uit, inclusief TLPT elke 3 jaar voor kritieke systemen.
- De vijf pijlers van DORA-compliance: dat zijn ICT-risicobeheer, incidentrapportage, weerbaarheidstesten, risicobeheer voor derden en informatiedeling.
- Gevolgen van niet-naleving: sancties zijn onder meer boetes, inspecties, openbare kennisgevingen, gedwongen stopzetting van activiteiten en kostbare herstelprocessen.
- Beste praktijken voor blijvende compliance: train medewerkers en leveranciers regelmatig op het gebied van cybersecurity, zet automatisering en AI-tools in voor beleidshandhaving en endpoint management en houd DORA-conforme documentatie, audits en jaarlijkse beoordelingen bij.
De Digital Operational Resilience Act (DORA) legt de norm vast voor digitale bescherming van financiële instellingen die actief zijn in de Europese Unie (EU). Daarbij zijn ook kritieke externe dienstverleners en autoriteiten buiten de EU betrokken. Deze wet stelt strenge regels om moderne cyberdreigingen gericht op de financiële sector voor te blijven en met deze DORA-compliancechecklist verloopt het compliancetraject een stuk eenvoudiger.
Dit artikel beschrijft de volledige DORA-compliancechecklist, de belangrijkste onderdelen en de concrete stappen die u moet zetten.
Dit artikel beschrijft de volledige DORA-compliancechecklist voor financiële instellingen in de EU, inclusief de pijlers of kerncomponenten van de verordening en de concrete stappen die u moet zetten om het compliancetraject van uw organisatie te vereenvoudigen.
Wat is DORA?
De Digital Operational Resilience Act (DORA) – die sinds 17 januari 2025 in de hele Europese Unie (EU) van toepassing is – stelt geharmoniseerde regels vast voor financiële instellingen en richt een Europees toezichtkader op voor kritieke externe ICT-dienstverleners (CTTP’s), onder leiding van de Europese toezichthoudende autoriteiten (ESA’s). In de kern legt deze verordening strenge regels op om moderne cyberdreigingen gericht op de Europese financiële sector voor te blijven.
Wilt u meer weten over DORA? Bekijk dan onze videogids: Wat is compliance met de Digital Operational Resilience Act (DORA)?
Voor wie geldt DORA?
De DORA-compliancevereisten gelden voor financiële instellingen die zakendoen in lidstaten van de EU, waaronder in ieder geval:
- Banken
- Krediet- en betaalinstellingen
- Verzekeraars
- Beleggingsondernemingen
- Aanbieders van cryptoactiva- en crowdfundingdiensten
- Data-analyse- en auditdiensten
- Infrastructuren van de financiële markt
Versterk uw beveiligingsbeleid met autonoom IT Management.
→ Ontdek hoe u enterprise IT-security opschaalt met NinjaOne
DORA-compliancechecklist
Voordat we beginnen: neem de volledige wetgeving van DORA door met uw juridische team om te controleren of die op uw organisatie van toepassing is. Zo zorgen financiële instellingen binnen de EU en kritieke dienstverleners voor volledige naleving van de DORA-cybersecurityvereisten.
1. Voer een gapanalyse uit
- Doe een eerste beoordeling: breng de eisen van DORA volledig in kaart en bepaal de omvang en het budget van uw implementatieproject.
- Breng de hiaten in kaart: vergelijk uw huidige digitale infrastructuur met de vereisten van DORA.
- Rangschik ze op belang: geef strategisch prioriteit aan de grootste hiaten in uw infrastructuur.
- Stel een projectplan op: beschrijf mogelijke deelprojecten en mijlpalen.
- Werk met deadlines: stel actieplannen met een strakke planning op om de gaten in uw kader te dichten en zo dicht mogelijk bij de DORA-normen te komen.
2. Richt ICT-risicobeheer in
- Signaleer de risico’s: identificeer de zwakste plekken in uw infrastructuur en documenteer dat proces.
- Bereid noodscenario’s voor: bepaal hoe u bepaalde incidenten aanpakt, wijs verantwoordelijkheden toe en houd procedures voor bedrijfscontinuïteit klaar voor het geval uw systeem wordt aangevallen.
- Bewaak kritieke systemen: houd de belangrijkste onderdelen van uw ICT-infrastructuur 24/7 in de gaten om dreigingen vroeg te detecteren en aan te pakken.
Beoordeel de kwetsbaarheden van uw systeem inclusief mogelijke risico’s en stel een krachtig responsplan op. Risicobeheer bij calamiteiten vormt de kern van DORA en de belangrijkste pijlers draaien daaromheen.
3. Zorg voor rapportage van ICT-incidenten
- Identificeren, escaleren en rapporteren: volg de DORA-specifieke protocollen bij het ontwerpen van workflows voor incidentrapportage en prioritering.
- Stel een tijdlijn op: alle rapporten moeten worden gedocumenteerd, verstuurd en snel worden geëscaleerd naar een bevoegde autoriteit die is aangewezen door de betreffende EU-lidstaat.
- Ontwerp workflows die voldoen aan de termijnen van DORA voor ernstige ICT-gerelateerde incidenten: dit vraagt om een eerste melding binnen 4 uur na classificatie en uiterlijk 24 uur na detectie, een tussentijds rapport binnen 72 uur en een eindrapport binnen 1 maand. Breng daarnaast uw nationale bevoegde autoriteit op de hoogte via de EU-sjablonen.
Banken en verzekeraars zijn wettelijk verplicht incidenten te melden wanneer die zich binnen en buiten de EU voordoen. Daardoor zijn externe ICT-bedrijven vrijwel altijd betrokken om het proces te versnellen en omdat zij sterk verweven zijn met kritieke infrastructuur moet DORA ook op deze bedrijven van toepassing zijn.
4. Pas risicobeheer voor derden toe
- Beoordeel leveranciers op mogelijke risico’s: financiële instellingen moeten ondermaatse ICT-onderaannemingsovereenkomsten in de gaten houden die hen in gevaar kunnen brengen.
- Leg strakke contracten vast: juridisch bindende afspraken vormen een sterke prikkel om zich aan de verwachtingen rond beveiliging en compliance te houden.
- Houd externe leveranciers in de gaten: volg en controleer de toegang van elke leverancier tot uw ICT-systemen.
- Zorg voor de contractclausules uit artikel 30 van DORA: denk aan audit- en toegangsrechten, locaties van gegevensverwerking, incidentmelding en -afhandeling, voorwaarden voor onderaanneming, beëindiging en exitondersteuning en exit- en transitieplannen.
Een goede staat van dienst is essentieel bij de keuze van een zakenpartner en dat geldt net zo goed voor externe leveranciers van Europese beleggingsondernemingen. Dit kunt u verder toetsen via trainingsprogramma’s, zodat iedereen op één lijn zit.
5. Deel informatie en werk samen
- Houd nieuwe dreigingen in de gaten: sluit u aan bij fora voor cyberdreigingsinformatie en leer van andere sectoren om uw organisatie voor te bereiden op bescherming tegen nieuwe malware.
- Communiceer via beveiligde kanalen: zet interne methoden op voor communicatie en rapportage.
- Volg de EU-standaard: alle Europese toezichthouders hanteren cybersecuritynormen waaraan betaalinstellingen moeten voldoen. Daartoe behoort het Agentschap van de Europese Unie voor cyberbeveiliging (ENISA), dat deskundige ondersteuning biedt om de cybersecurity en weerbaarheid in de EU te versterken.
- Neem deel aan vertrouwde communities: denk aan het Financial Services Information Sharing and Analysis Center (FS-ISAC), dat vrijwillige uitwisseling van cyberdreigingsinformatie stimuleert met respect voor vertrouwelijkheid, GDPR en mededingingsrecht.
DORA ondersteunt het breed delen van kennis over opkomende cyberdreigingen om de digitale weerbaarheid van de Europese financiële sector te versterken.
6. Test uw digitale operationele weerbaarheid
- Onderhoud een risicogebaseerd jaarlijks testprogramma voor ICT-systemen: voldoet u aan de criteria, voer dan minstens elke 3 jaar threat-led penetration testing (TLPT) uit in de productieomgeving voor kritieke functies
- Voer beveiligingssimulaties uit: threat-led penetratietesten (TLPT) simuleren echte cyberaanvallen om uw verdediging te beproeven.
- Leer van uw bevindingen: beoordeel uw bevindingen en gebruik ze om uw verdedigingsmaatregelen continu te verfijnen en zwakke plekken af te dekken.
Uw verdediging testen met simulaties van echte aanvallen is de beste manier om de cybersecurity van uw organisatie te meten. DORA-ICT-risicobeheer verplicht Europese financiële bedrijven hun infrastructuur regelmatig te controleren op zwakke plekken en nieuwe manieren te bedenken om klantgegevens af te schermen.
De belangrijkste onderdelen van DORA
Heeft u zich weleens afgevraagd hoe grote banken veilig blijven? Gedistribueerde onlinedatabases en gecentraliseerde elektronische databases fungeren als moderne kluizen en financiële instellingen volgen regelgeving zoals DORA om hun beveiliging waterdicht te houden en de rekeningen van hun klanten te beschermen.
De vijf pijlers van DORA-compliance
- ICT-risicobeheer
- Rapportage van ICT-incidenten
- Testen van digitale operationele weerbaarheid
- Risicobeheer voor derden
- Informatiedeling
De hoofdpijlers van DORA vormen een solide kader om financiële instellingen veilig te houden. Het is als een handleiding voor digitale veiligheid die belangrijke bedrijven zoals banken en verzekeraars onaantastbaar maakt.
Het automatiseren van bepaalde aspecten van beleid en endpoint management vereenvoudigt het proces en brengt uw organisatie een stap dichter bij volledig DORA-risicobeheer.
Bekijk in deze video hoe de verschillende concepten samenkomen: ‘Microsoft-cybersecurityoplossingen optimaal benutten voor DORA-compliance’.
Waarom financiële instellingen aan DORA moeten voldoen
Het niet naleven van de DORA-regelgeving heeft grote gevolgen voor financiële instellingen die in de EU actief zijn. DORA geeft elke lidstaat de bevoegdheid om eigen sancties op te leggen, zoals:
- Hoge boetes
- Inspecties en corrigerende maatregelen
- Openbare kennisgevingen
- Stopzetting van activiteiten
- Een kostbaar herstelproces
Voor financiële entiteiten is aansluiting bij DORA essentieel om in de EU zaken te kunnen blijven doen, zeker omdat het kader voortbouwt op de belangrijkste Europese compliancewetgeving. Zo volgt het de lijn van ISO 27001 en breidt het die uit met specifieke maatregelen zoals beheer van derden en protocollen voor incidentrespons. Tegelijk vult het de Network and Information Security 2-richtlijn (NIS2) – een richtlijn voor systeembeveiliging – aan met een stevige aanpak van cyberdreigingen. Het belangrijkste is dat DORA ook de nadruk van de GDPR op algemene gegevensbescherming ondersteunt en tegelijk oog houdt voor veranderende dreigingen.
Zoekt u manieren om consequent aan strenge wettelijke normen te voldoen?
Beste praktijken om aan DORA te blijven voldoen
- Houd de teugels strak en zorg dat iedereen op één lijn zit. Organiseer doorlopend trainingen voor uw medewerkers en externe partijen om uw personeelsbestand op de hoogte te houden van de geldende wettelijke normen voor cybersecurity.
- Nieuwe technologie neemt tijdrovende taken met één druk op de knop uit handen. Om beter en sneller te werken, maakt u iedereen vertrouwd met de nieuwste tools om beveiligingsprotocollen te automatiseren, zoals all-in-one RMM-software en de allerbeste AI-tools.
- Handhaaf ten slotte DORA-conforme documentatienormen op alle niveaus en voer jaarlijkse audits en compliancebeoordelingen uit. U wilt bij de besten in de sector horen en zo bewijst u dat aan de concurrentie.
Til uw cybersecuritynormen naar een hoger niveau met een DORA-compliancechecklist voor financiële instellingen
Om aan de DORA-compliancevereisten te voldoen, moet u zwakke plekken opsporen en aanpakken. U moet incidenten tijdig melden bij de autoriteiten en echte aanvallen op uw systeem simuleren om de grenzen van uw cybersecurity te testen. Beoordeel daarnaast externe leveranciers en neem deel aan wereldwijde uitwisselingen van cyberdreigingsinformatie om alert te blijven op nieuwe en opkomende dreigingen.
Met dit kader blijven banken en verzekeraars proactief op het gebied van cybersecurity, waardoor de kans op kwetsbaarheden afneemt en het vertrouwen van belanghebbenden groeit. Het sluit niet alleen aan op internationale regelgeving, maar positioneert uw organisatie ook als koploper in cybersecurity, wat meer klanten aantrekt.
